104.2 - حفظ یکپارچگی فایل‌سیستم‌ها¶

اهداف یادگیری¶

در این درس با موارد زیر آشنا می‌شوید:

• بررسی و تأیید سلامت فایل‌سیستم‌ها
• پایش فضای دیسک و تعداد inodeها
• تعمیر مشکلات سادهٔ فایل‌سیستم

کلیدواژه‌ها¶

du, df, fsck, e2fsck, mke2fs, tune2fs, xfs_repair, xfs_fsr, xfs_db, blkid, lsblk

اندازه‌گیری مصرف فضا و اینودها (du & df)¶

برای فهمیدن میزان استفاده از فضای دیسک و تعداد inode‌ باقی‌مانده از df و du استفاده کنید.

مثال df با نمایش نوع فایل‌سیستم و اعداد خوانا:

$ df -TH
Filesystem        Type      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/sda2         ext4       23G   15G  7.7G  65% /

برای دیدن وضعیت inodeها:

$ df -i
Filesystem          Inodes  IUsed    IFree IUse% Mounted on
/dev/sda2          1531904 458616  1073288   30% /

du برای دیدن میزان استفادهٔ هر دایرکتوری است؛ سوئیچ‌های مفید: -h, -H, -c, --max-depth و -s.

بررسی و تعمیر فایل‌سیستم (fsck و e2fsck)¶

ابزار کلی برای بررسی و تعمیر فایل‌سیستم‌ها fsck است؛ این فرمان نقش front-end برای ابزارهای مخصوص هر نوع فایل‌سیستم را دارد (مثلاً e2fsck برای ext⅔/4, fsck.vfat برای fat/vfat).

نمونهٔ خطا و راهنمایی (در صورت خراب بودن superblock):

$ fsck /dev/sdb
ext2fs_open2: Bad magic number in super-block
fsck.ext2: Superblock invalid, trying backup blocks...

در صورت خراب بودن superblock می‌توان از یکی از سوپر‌بلاک‌های پشتیبان استفاده کرد:

e2fsck -b 8193 /dev/sdb

e2fsck، mke2fs و tune2fs (ext family)¶

e2fsck مخصوص خانوادهٔ ext است؛ به‌طور کلی نباید روی فایل‌سیستم mounted اجرا شود مگر با -n.

گزینه‌های مفید: - -n : فقط گزارش (no changes) - -y : پاسخ مثبت خودکار به همهٔ سوالات - -p : تعمیر اتوماتیک اگر امن باشد

mke2fs برای ساخت فایل‌سیستم ext است و tune2fs برای نمایش و تنظیم پارامترها؛ مثال نمایش تنظیمات:

$ sudo tune2fs -l /dev/sda2
Filesystem UUID:          1651a94e-... 
Filesystem state:         clean
Mount count:              32
Maximum mount count:      -1
Last checked:             Mon Dec  1 10:21:42 2014
Check interval:           0 (<none>)

ابزارهای XFS¶

برای XFS از ابزارهای xfs_info, xfs_repair, xfs_fsr, xfs_admin و xfs_db استفاده می‌شود. توجه کنید که xfs_repair باید بر روی فایل‌سیستم unmounted اجرا شود.

سوپر‌بلاک‌ها و پشتیبان‌ها¶

سوپر‌بلاک شامل متادیتای اصلی فایل‌سیستم است و معمولاً در چند مکان پشتیبان‌گیری می‌شود. لیست مکان‌های سوپر‌بلاک را می‌توان با mke2fs -n /dev/sdX مشاهده کرد.

چک‌لیست عملی¶

1. با lsblk و blkid دستگاه و UUIDها را شناسایی کنید.
2. اگر باید فایل‌سیستمی را بررسی کنید، ابتدا آن را unmount کنید (یا در محیط live بوت کنید).
3. با fsck -N جراحی مورد انتظار را پیش‌نمایش کنید، سپس fsck یا e2fsck را اجرا کنید.
4. برای XFS از xfs_repair (فایل‌سیستم باید unmounted باشد) و برای defragment از xfs_fsr استفاده کنید.
5. پس از تعمیر، با tune2fs -l و mount وضعیت را بررسی کنید؛ تغییرات را در /etc/fstab با UUID ثبت کنید.

تمرین‌ها¶

1. با df -i بررسی کنید که آیا فایل‌سیستم ریشه inode‌اش پر نشده است یا خیر.
2. یک پارتیشن ext تست بسازید (با فایل loop یا دیسک مجازی)، با mke2fs بسازید، سپس tune2fs -l و e2fsck -n را روی آن اجرا کنید.

خلاصه¶

در این درس یاد گرفتیم چگونه مصرف فضا و inodeها را بررسی کنیم، فایل‌سیستم‌ها را با fsck/e2fsck بررسی و تعمیر کنیم، و ابزارهای مخصوص XFS و ext را بشناسیم. همیشه قبل از اقدام به تعمیر از خاموش بودن mount و داشتن پشتیبان اطمینان حاصل کنید.